Μάρτης, Μαρτάκι ή Μαρτιά. Το έθιμο και τι συμβολίζει βραχιολάκι του Μάρτη στο χέρι

Την πρώτη μέρα του Μάρτη συνηθίζουμε να φτιάχνουμε και να φοράμε το γνωστό Μάρτη ή «μαρτάκι». Πρόκειται για ένα πολύ παλιό έθιμο, με βαλκανική διασπορά.

Το έθιμο αυτό έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

Σήμερα και για όλο το μήνα παιδιά και μεγάλοι φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή. Όπως λέει ο λαός, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της άνοιξης για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι.

Μάλιστα, όταν τελειώσει ο μήνας το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν και το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές, όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους.

Αφορά κυρίως στα μικρά παιδιά

Είναι ένα έθιμο σύμφωνα με το οποίο αυτός που φορά το Μάρτη, κυρίως τα μικρά παιδιά, προστατεύονται είτε από ασθένειες γενικά ή «για να μην τα κάψει ο ήλιος» / για να «μην τα μαυρίζει ο ήλιος» ή για να «μην τα πιάνει το μάτι».

Συμβολικά το λευκό και το κόκκινο χρώμα τα συναντάμε συχνά στη δεισιδαιμονία όταν είναι να αποτρέψουμε κάποιο κακό. Αυτό μνημονεύεται και από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς.

Ο Αρτεμίδωρος στα «Ονειροκριτικά» συσχετίζει τους διάφορους στεφάνους των μαγισσών, ο Βιργίλιος στα «Βουκολικά» αναφέρει πολύχρωμους μίτους περιδεμένους τρεις φορές σε εικόνα ερωμένου για να τον σαγηνέψουμε.

Μάρτης αποκαλείται στην Ελλάδα το έθιμο κατά το οποίο φοράμε ένα, φτιαγμένο από κόκκινο και άσπρο σχοινάκι ή κλωστές που έχουν στριφτεί ή πλεχτεί, βραχιόλι από την 1η Μαρτίου, έως και το τέλος του μήνα

Ο Πετρώνιος αναφέρει όμοιες μαγγανείες, όπου δένουμε πολύχρωμο στήμονα στον τράχηλο. Οι Βυζαντινοί αναφέρουν τη χρήση βαμμένης κλωστής κατά της βασκανίας. Στα Ελευσίνια μυστήρια κατά την αρχαιότητα οι νεαροί μύστες φορούσαν κρόκους στο δεξί χέρι και στο πόδι. Πρόκειται λοιπόν

για έθιμο πανάρχαιο, ή όμοιο με πανάρχαια έθιμα.

Το ιδιότυπο αυτό ασπροκόκκινο βραχιολάκι, όταν έφευγε ο Μάρτιος, στην κεντρική Ελλάδα τουλάχιστον το έβγαζαν και το κρεμούσαν στο πιο ψηλό κλαδί των δένδρων που ήταν κοντά στα σπίτια με τις χελιδονοφωλιές, διότι ο Μάρτιος είναι ο μήνας της εαρινής μετανάστευσης πτηνών από την Αφρικανική ήπειρο στην Ελλάδα κυρίως και στα Βαλκάνια κατ’ επέκταση.

Τα πτηνά αυτά μεταφέρουν συχνότατα ασθένειες των θερμότερων κλιμάτων που με την αυξημένη υγρασία της άνοιξης επωάζονται.

Τι αναφέρεται στη λαογραφία

Στη λαογραφία αναφέρεται πως τα παιδιά πρέπει να σέβονται, να αγαπούν και να μην πειράζουν τα χελιδόνια, επειδή λειτουργούσαν ως «οικόσιτα» πτηνά που έκτιζαν τις φωλιές τους στους τοίχους των σπιτιών, με το σκεπτικό ότι ήταν χρήσιμα αφού εξολόθρευαν τα έντομα, κυρίως κουνούπια, που ήταν βλαβερά για τον άνθρωπο και τα οποία κουνούπια τα ίδια τα χελιδόνια μετέφεραν στο πτίλωμα τους από το ταξίδι τους από την Αφρική. Ο ένας λόγος ήταν εν μέρει αυτός, ο δεύτερος λόγος ήταν ότι οι παλαιότεροι γνώριζαν για τις ασθένειες αυτές και δεν ήθελαν να τις πάθουν τα παιδιά τους.

Μαζί με τα υγιή χελιδόνια και άλλα πουλιά μεταναστεύουν και ασθενή. Ειδικά το ασθενές χελιδόνι εάν δει κόκκινο χρώμα, το αποφεύγει και δεν πλησιάζει, αντιθέτως το υγιές χελιδόνι μαζεύει την ασπροκόκκινη κλωστίτσα που την βρίσκει στο ψηλό κλαδί του δένδρου και τη μεταφέρει στη φωλιά του για να αποτρέψει την χρήση της από τον ασθενή εισβολέα και να κλωσήσει τα υγιή αυγά του. Για τον λόγο αυτό της υγείας οι παλαιότεροι είχαν σκαρφιστεί την χρησιμότητα των χελιδονιών, κυρίως, και απέτρεπαν τα παιδιά να παίζουν μαζί τους και να πλησιάζουν τις χελιδονοφωλιές.

Πηγή: stereanews.gr

Αργότερο

Αντίστροφη μέτρηση για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων

Η αντίστροφη μέτρηση για το άνοιγμα της ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων του 2024 έχει ήδη ξεκινήσει. Μέσα στην επόμενη εβδομάδα θα...

Οικονομικό Φόρουμ Δελφών: Το αδιαχώρητο στην Αράχωβα μετά την ολοκλήρωση των εργασιών

Η ενημέρωση που προσφέρουμε είναι προβολής και ενημέρωσης θεμάτων κοινωνικού, οικονομικού, πολιτιστικού, αθλητικού, εκπαιδευτικού, τουριστικού και πολιτικού περιεχομένου περισσότερα.Πηγή: stereanews.gr

Στην KAPASTA, πιστεύουμε ότι το καλό φαγητό πρέπει να είναι ταυτόχρονα θρεπτικό και απολαυστικό

Στην KAPASTA είμαστε παθιασμένοι με τη δημιουργία υγιεινών και νόστιμων γευμάτων που είναι ταυτόχρονα βολικά και εύκολα. Τα έτοιμα για μαγείρεμα μείγματά μας παράγονται...

Συνάντηση εργασίας Φάνη Σπανού Carsten Rasmussen στις Βρυξέλλες

Ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός, ο Περιφερειακός Σύμβουλος Βοιωτίας Ιωάννης Περγαντάς και ο Εκτελεστικός Γραμματέας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Χρήστος Μούτσιος, προσκλήθηκαν και...

Μ. Βλασταράκης: τα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας της Eurobank για το δημογραφικό

Τις πρωτοβουλίες της Eurobank για την αντιμετώπιση του δημογραφικού ανέπτυξε, επιγραμματικά, ο Γενικός Διευθυντής Marketing και Εταιρικής Επικοινωνίας Ομίλου Eurobank Μιχάλης Βλασταράκης, συμμετέχοντας σε...